Συνέντευξη – Κωνσταντίνα Αρμενιάκου
Στη σημερινή συνέντευξη στους Θεματοφύλακες Λόγω Τεχνών, φιλοξενούμε τη συγγραφέα Κωνσταντίνα Αρμενιάκου με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου της «Οι ιππότες της ελευθερίας» από τις Εκδόσεις Μεταίχμιο.
Συνέντευξη
Ρωτάει η Αγγελίνα Παπαθανασίου
Καλησπέρα. Σας ευχαριστούμε πολύ για τη συνέντευξη που μας παραχωρείτε. Στο βιβλίο σας «Οι ιππότες της ελευθερίας» γνωρίζετε στους αναγνώστες σας, μικρούς και μεγάλους, δυο σημαντικούς Έλληνες. Τους δημιουργούς του Εθνικού μας Ύμνου. Η αλήθεια είναι ότι πολλοί από μας γνωρίζουμε ελάχιστα για τον Νικόλαο Μάντζαρο σε σχέση με τον Διονύσιο Σολωμό. Ποια ήταν η αφορμή για να γεννηθεί αυτό το βιβλίο;

Κ.Αρμ.: Καλησπέρα. Κι εγώ σας ευχαριστώ για την ευκαιρία που μου δίνετε να μιλήσω για το βιβλίο μου. Είμαι Κερκυραία και οι δύο αυτοί δημιουργοί έχουν αφήσει ένα ισχυρό αποτύπωμα στην τοπική ιστορία, στον πολιτισμό, στην πόλη και στην καθημερινότητά της. Τα ερεθίσματα είναι πολλά: τα αγάλματα, οι πλατείες και οι δρόμοι με τα ονόματά τους, τα μουσεία τους, τα οποία επισκέπτομαι συχνά ως εκπαιδευτικός, αλλά κυρίως η δράση των σωματείων και φορέων πολιτισμού που φέρουν τη σφραγίδα τους. Η Εταιρεία Κερκυραϊκών Σπουδών – Μουσείο Σολωμού και η Φιλαρμονική Εταιρεία Κέρκυρας – Μουσείο Μουσικής Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος, η Φιλαρμονική Εταιρεία Μάντζαρος κι όλες οι φιλαρμονικές του νησιού που ενσαρκώνουν το όραμα του Μάντζαρου για δωρεάν μουσική παιδεία. Υπήρχε λοιπόν πρόσφορο έδαφος για να φυτρώσει η ιδέα για ένα τέτοιο βιβλίο. Η αφορμή όμως ίσως να ήταν αυτό ακριβώς που είπατε. Ότι γνωρίζουμε ελάχιστα για τον Νικόλαο Μάντζαρο. Ότι τα περισσότερα παιδιά αλλά και οι μεγάλοι δεν γνωρίζουν πώς δημιουργήθηκε ο Εθνικός μας Ύμνος. Ότι πίσω από αυτό το έργο κρύβεται η ιστορία δυο ανθρώπων που μοιράστηκαν μια όμορφη φιλία και ένα όραμα: να φτιάξουν ποίηση και μουσική για το ελληνικό έθνος. Αυτή την ιστορία ήθελα να αφηγηθώ.
Για να γραφτεί αυτό το βιβλίο, διαβάσατε αρκετά τόσο για τη ζωή των δύο αυτών Ελλήνων όσο και για την εποχή που έζησαν, επισκεφτήκατε τα μουσεία τους, μιλήσατε με ανθρώπους που έχουν μελετήσει το έργο τους. Πόσο χρονικό διάστημα απαιτήθηκε για την ολοκλήρωση του βιβλίου σας; Συναντήσατε δυσκολίες κατά τη διάρκεια της συγγραφής;
Κ.Αρμ.: Νομίζω πως από τη στιγμή που κατέθεσα την ιδέα στην εκδότριά μου, κ. Βάσω Παπαγεωργίου, το 2019 (την ιδέα και όχι το κείμενο κι αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα, γιατί με εμπιστεύτηκαν απόλυτα από την αρχή ως το τέλος), χρειάστηκαν σχεδόν τρία χρόνια για να κρατήσω στα χέρια μου το βιβλίο. Ο πρώτος χρόνος ήταν αφιερωμένος στην έρευνα, η περίοδος της καραντίνας βοήθησε πολύ. Πάρα πολύ όμως βοήθησε και ο κ. Κώστας Καρδάμης, Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο, στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών και Επιμελητής του Αρχείου του Μουσείου Μουσικής Ν. Μάντζαρος. Η ενθάρρυνση, η επιστημονική του καθοδήγηση με συντρόφεψαν από την αρχή ως το τέλος, ώστε να μην υπάρχουν ιστορικές ανακρίβειες. Το πιο δύσκολο ήταν βέβαια το στάδιο της συγγραφής. Νομίζω ότι έχω πέντε διαφορετικά χειρόγραφα-εκδοχές της ιστορίας κι ένα έκτο, το τελικό. Η πρώτη δυσκολία ήταν να επιλέξω τι τελικά θα πω, γιατί δεν γίνεται σε ένα βιβλίο γνώσεων να πεις τα πάντα. Κι έπειτα, να βρω τον τρόπο να χωρέσουν δυο ζωές σε ένα βιβλίο. Το έλυσα με δύο παράλληλες πρωτοπρόσωπες αφηγήσεις που συναντιούνται σε μια συνομιλία μεταξύ φίλων. Εκείνο επίσης που είχα κατά νου ήταν ότι ήθελα η αφήγηση να αποπνέει λυρισμό, ευαισθησία και να περιέχει σε πολλά σημεία τα λόγια και τις σκέψεις των ηρώων, όπως έχουν καταγραφεί στα αυθεντικά τους κείμενα.
Ιδιαίτερη είναι και η εικονογράφησή του από τη Δέσποινα Μανώλαρου. Κατάφερε να αποδώσει με τις εικόνες της τους ήρωές σας όπως τους είχατε φανταστεί; Μιλήστε μας για τη συνεργασία σας.

Κ.Αρμ.: Η συνάντηση με τη Δέσποινα ήταν κάτι για το οποίο είμαι ευγνώμων και το χρωστάω στην έμπειρη ματιά του Θοδωρή Τσώλη, υπεύθυνου στο Εκδοτικό Τμήμα του Μεταίχμιου. Από το πρώτο δείγμα κατάλαβα ότι είχε νιώσει το βιβλίο. Κατάφερε να αποδώσει όχι μόνο τους ήρωες, αλλά και την ατμόσφαιρα της εποχής και κυρίως το συναίσθημα. Είχαμε μια στενή και δημιουργική συνεργασία. Η Δέσποινα δημιούργησε εικόνες αφαιρετικές και άλλες που περιέχουν πληροφορίες. Όπως, για παράδειγμα, τα παιδιά που παίζουν γύρω από τον Σολωμό, ενώ κάνει τον περίπατό του στην πόλη. Ο Σολωμός αγαπούσε πολύ τα παιδιά, έπαιζε μαζί τους, τα κερνούσε γλυκά κι αυτό το αφηγείται η εικόνα κι όχι το κείμενο. Η Δέσποινα ακούει το κείμενο, έχει ωραίες ιδέες, ταλέντο, γνώση, αγάπη για τη δουλειά της κι είναι ένα πολύ καλό παιδί. Πιστεύω ότι θα κάνει υπέροχα πράγματα στο μέλλον.
Εκτός όμως από αυτούς τους σπουδαίους Έλληνες, η Κέρκυρα είναι πατρίδα πολλών άλλων προσωπικοτήτων. Υπάρχουν σκέψεις να συστήσετε στο αναγνωστικό κοινό και άλλα σημαντικά πρόσωπα από το νησί σας ή από άλλο νησί του Ιονίου;
Κ.Αρμ.: Ναι, τα Επτάνησα και η Κέρκυρα έχουν πλούσιο βιογραφικό θα λέγαμε… Υπάρχουν προσωπικότητες που με γοητεύουν, αλλά όχι κάποια συγκεκριμένη σκέψη προς το παρόν. Νομίζω μου βάζετε ιδέες.
Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Οι ιππότες της ελευθερίας
Υπάρχουν προγραμματισμένες παρουσιάσεις του βιβλίου σας;
Κ.Αρμ.: Προγραμματισμένες παρουσιάσεις σε σχολεία της Κέρκυρας με αφορμή την επέτειο της Ενώσεως των Επτανήσων με την Ελλάδα (21η Μαΐου). Η πρώτη διά ζώσης παρουσίαση του βιβλίου στην Κέρκυρα, την Κυριακή 22 Μαΐου 2022, την οποία διοργανώνει η ΠΑΙΔΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ Χ.Ε.Ν. και ΔΗΜΟΥ ΚΕΡΚΥΡΑΙΩΝ και στην οποία θα συμμετέχει σύνολο μουσικών της Φιλαρμονικής Εταιρείας Κέρκυρας – πρώτη φιλαρμονική του νησιού, ο Ν. Μάντζαρος ήταν εμπνευστής και καλλιτεχνικός διευθυντής της. Υπάρχουν πολλές σκέψεις για παρουσιάσεις-περιπάτους στην πόλη ή επισκέψεις σε σχολεία στο πλαίσιο εκπαιδευτικών προγραμμάτων των Μουσείων της πόλης και μια παρουσίαση στην Αθήνα, όχι ακόμη ανακοινώσιμα όλα αυτά.
Ποια είναι τα επόμενα συγγραφικά σας σχέδια;
Κ.Αρμ.: Θα ήθελα πολύ να γράψω ένα πιο εκτενές αφήγημα, για μεγαλύτερους αναγνώστες. Συνεχώς το αναβάλλω λόγω έλλειψης χρόνου. Οι ιδέες υπάρχουν, οι ήρωες «με κυνηγούν». Εδώ και καιρό έχω, επίσης, ξεκινήσει να γράφω μια ιστορία στα γαλλικά, σε μια γλώσσα που αγαπώ πολύ.
Λίγο πριν ολοκληρώσουμε τη συνέντευξη, θα θέλατε να πείτε κάτι στους αναγνώστες μας;
Κ.Αρμ.: Να ζουν την κάθε μέρα και να ονειρεύονται πολύ για τις επόμενες. Φτιάχνοντας τις δικές τους φανταστικές ιστορίες για το αύριο, θα νιώσουν όμορφα και θα προχωρούν με ελπίδα και αισιοδοξία. Κι αν τις πιστέψουν, τότε μπορεί και να τις ζήσουν στα αλήθεια!
Σας ευχαριστώ πολύ για τον χρόνο σας. Καλή δημιουργική συνέχεια.
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ