Τετάρτη, 8 Ιουλίου, 2020
More
    Αρχική Μεταφρασμένη Λογοτεχνία Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι - Patrick Ness

    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι – Patrick Ness

    -

    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι 
    (Τριλογία: Κινούμενο Χάος, Βιβλίο 1)

    Προσωπική άποψη: Παναγιώτα Γκουτζουρέλα

    Πριν από 25 περίπου χρόνια, άνθρωποι εγκατέλειψαν τον παλιό κόσμο και εποίκισαν τον Νέο Κόσμο. Γεμάτοι όνειρα για μια ζωή χωρίς βία και εγκλήματα, όπου με σκληρή δουλειά θα κατάφερναν να ζουν ήσυχα και ειρηνικά.

    Σε αυτόν τον Νέο Κόσμο υπάρχει μία πόλη, η Πρέντισταουν. Μία πόλη που κατοικείται μόνο από άντρες, κι ένα δεκατριάχρονο αγόρι που θέλει έναν ακόμα μήνα για την ενηλικίωσή του. Ο Τοντ Χιούιτ. Μέσα από την αφήγηση του Τοντ, ξετυλίγεται μία απίστευτη ιστορία.

    Η εποίκιση στον Νέο Κόσμο συνοδεύτηκε από την εξάπλωση ενός ιού των Σπακλ, των όντων που ήδη ζούσαν στον πλανήτη. Ο ιός αυτός μόλυνε όλες τις γυναίκες, που πέθαναν, με τελευταία τη μητέρα του Τοντ. Επιπροσθέτως υπάρχει και μόλυνση από τον Θόρυβο, που πλήττει κάθε ζώντα οργανισμό. Κάθε ένας μπορεί να ακούσει τις σκέψεις του άλλου. Και αυτό γίνεται αδιάλειπτα, με αποτέλεσμα να υπάρχει μονίμως ένα βουητό σκέψεων και μιας κακοφωνίας που δεν αφήνει κανένα μυστικό κρυφό.

    Ο Θόρυβος είναι θόρυβος. Είναι κρότος και πάταγος και συνήθως γίνεται ένας μεγάλος πολτός από ήχους και σκέψεις και εικόνες και τον μισό καιρό είναι αδύνατο να βγάλεις απ’ αυτόν κάποιο νόημα. Τα μυαλά των αντρών είναι πολύ μπερδεμένα μέρη και ο Θόρυβος είναι σαν το ενεργό, ζωντανό πρόσωπο του μπερδέματος. 

    Η Πρέντισταουν είναι η τελευταία επιζώσα πόλη στον Νέο Κόσμο. Μέχρι να πεθάνει και ο τελευταίος άντρας. Ή αυτό έχουν πει στον Τοντ. 

    Σε μία βόλτα στο έλος για να μαζέψει μήλα παρέα με τον σκύλο του (ο οποίος επίσης μιλάει μέσω της σκέψης του), ο Τοντ συναντά για πρώτη φορά τη σιωπή. Είναι τόσο έντονη η αίσθησή της, που ο Τοντ τρομάζει.

    Είναι αλλόκοτο, είναι, εκεί πέρα, κρυμμένο κάπου, μέσα στα δέντρα ή κάπου που δε φαίνεται, ένα σημείο που τ’ αυτιά σου και  το μυαλό σου σου λένε πως δεν υπάρχει Θόρυβος. Είναι σαν ένα σχήμα που δεν μπορείς να δεις παρά απ’ το πώς το αγγίζουνε τα άλλα γύρω του. Σαν νερό στο σχήμα κούπας, αλλά χωρίς την κούπα. Είναι μια τρύπα κι ό,τι πέφτει μέσα της σταματάει να ‘ναι Θόρυβος, σταματάει να ‘ναι οτιδήποτε, σταματάει απλά εντελώς.

    Όταν ανακαλύπτει πως αυτή η σιωπή προέρχεται από ένα κορίτσι, παράξενο και αμίλητο, ο Θόρυβός του γίνεται καταιγιστικός, γεμάτος αναπάντητα ερωτήματα. Πώς βρέθηκε το κορίτσι στο έλος; Γιατί δεν σκοτώθηκε από τον ιό; Και πού είναι ο Θόρυβός της; Γιατί είναι σιωπηλή; 

    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι
    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι

    Η ανακάλυψή του δεν μένει κρυφή από τους άντρες της Πρέντισταουν. Ο κίνδυνος είναι απτός. Ο Τοντ διαπιστώνει πως σε μια πόλη που όλοι ακούν τις σκέψεις όλων και τίποτε δεν μπορεί να μείνει κρυφό (έτσι δεν είναι;), τελικά υπάρχουν μυστικά. Τερατώδη μυστικά. Και έτσι ξαφνικά, η παιδική και ανέμελη ζωή του Τοντ τερματίζεται. Οι δύο άντρες που τον μεγάλωναν έχουν έτοιμο το σακίδιό του με είδη πρώτης ανάγκης, έναν χάρτη και το ημερολόγιο της μητέρας του. Πρέπει να φύγει αμέσως, πριν τον πιάσουν οι συμπολίτες του, από τους οποίους κινδυνεύει. Ανακαλύπτει βίαια πως όλα όσα γνώριζε δεν ήταν η πραγματικότητα. Καλείται να εγκαταλείψει τα πάντα και να χαρτογραφήσει το δικό του μονοπάτι σε έναν άγνωστο κόσμο. 

    «Γιατί σε κυνηγάνε τόσο μανιασμένα; Γιατί σε καταδιώκει ολόκληρος στρατός σε πόλεις και χωριά και ποτάμια και πεδιάδες και σ’ όλο τον ηλίθιο πλανήτη;»

    Η τρύπα μέσα μου γίνεται πιο μαύρη και πιο σκοτεινή. «Επειδή είμαι αυτός που δεν ταιριάζει».

    Σύντροφός του πιστός, ο Μάντσι, ο σκύλος του. Αλλά και το αμίλητο κορίτσι, η Βάιολα, η οποία φαίνεται να κινδυνεύει εξίσου με τον Τοντ από τους άντρες της Πρέντισταουν. Ένα ταξίδι γεμάτο προκλήσεις. Σε έναν κόσμο που δεν γνωρίζουν. Ένα ταξίδι επιβίωσης και αυτογνωσίας. 

    Μία ιστορία καταπληκτική. Πλούσια σε δράση, με απίστευτες ανατροπές, δομημένη πάνω σε σκοτεινά ζητήματα. Εθιστικό μέχρι την τελευταία του σελίδα. Πρώτη φορά μου συνέβη το βλέμμα να κατρακυλάει, να θέλει να διαβάσει μονορούφι μία παράγραφο και να σκαλώνει, δυστυχώς, σε μεμονωμένες λέξεις και να αναγκάζομαι να επιστρέφω στην αρχή και να προσπαθώ να διαβάσω ήρεμα όλη την παράγραφο. Γιατί αξίζει σε κάθε λέξη να διαβαστεί. Η σκέψη του Τοντ, ο Θόρυβός του, μαγεύει και συγκλονίζει.

    Ο Τοντ είναι ένα μοναχικό αγόρι που μεγαλώνει σε έναν κόσμο αντρών, που ακούει όλες τους τις σκέψεις και καταφέρνει, στο περίπου, να διατηρήσει την αθωότητά του. Η ανακάλυψη όλων όσων δεν γνώριζε και η φυγή από την πόλη του τον φέρνουν αντιμέτωπο με προκλήσεις και κινδύνους, τους οποίους αντιμετωπίζει με μία σταθερότητα χαρακτήρα εντυπωσιακή για την ηλικία του. Η καλή καρδιά, η γνώση του σωστού και έντιμου, οδηγούν κάθε απόφασή του, και αυτό είναι εντυπωσιακό για έναν δεκατριάχρονο. Η άρνησή του να γίνει κάποιος άλλος, να κάνει πράγματα που θεωρεί ηθικά μεμπτά, τον δυσκολεύουν, αλλά ταυτόχρονα τον βοηθούν να γνωρίσει τον εαυτό του. (Κατά την προσωπική μου άποψη, δεν κατάφερε να μείνει ”αμόλυντος” από τις κατηχήσεις/γαλουχήσεις των αντρών της Πρέντισταουν, αλλά θα τον δικαιολογήσω λέγοντας πως σε έναν σκληρό και γεμάτο κακία κόσμο είναι δύσκολο να μην παρασυρθείς…) Δυναμικός και επινοητικός όπου χρειάζεται, θαρραλέος και επίμονος ακόμη κι όταν δεν έχει το ψυχικό σθένος που χρειάζεται. Με μια λέξη, γενναίος.

    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι
    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι

    Ο Μάντσι, ο σκύλος του Τοντ, είναι ο αγαπημένος μου ήρωας σε αυτό το βιβλίο. Ένα καταπληκτικό πλασματάκι. Πιστό στο αφεντικό του, αγαπησιάρικο και τρυφερό, παιχνιδιάρικο και καλόβολο. Γενναίο σαν τον Τοντ. Ένας σύντροφος. Το ότι ακούμε τον Θόρυβό του, τις σκέψεις του, συμβάλλει στο να τον γνωρίσουμε καλύτερα, και δεν είναι καθόλου περίεργο που το βιβλίο έχει ομιλούντα ζώα (φοβερός ο Patrick Ness που το κατάφερε!). Οι σκέψεις του απλοϊκές, ό,τι θα περίμενες από έναν σκύλο. Αλλά έχει τόσο δυνατά και καθαρά συναισθήματα αφοσίωσης και αγάπης, που συγκινεί. Δεν θα μπορούσε ο Τοντ να έχει καλύτερο φίλο. 

    Για τη Βάιολα δεν μπορώ να πω πολλά, γιατί θα μαρτυρήσω μέρος της υπόθεσης. Όμως, είναι μια προσωπικότητα τελείως διαφορετική από τον Τοντ, και ο ένας συμπληρώνει τον άλλον. 

    Αν έπρεπε να χαρακτηρίσω Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι, θα επέλεγα το επίθετο σπαρακτικό. Αλλά δεν είναι μόνο αυτό. Είναι και τρυφερό, αστείο, λυπητερό, αποτρόπαιο, μαχητικό… Είναι όλα όσα πρέπει να είναι για να χαρακτηριστεί εξαιρετικό. Επειδή όλο το μυθιστόρημα είναι μια ατελείωτη φυγή, κάποιες φορές έπιασα τον εαυτό μου, στιγμιαία, να κουράζομαι. Για πολύ λίγο όμως, καθώς οι ανατροπές είναι πάμπολλες και η αδρεναλίνη φτάνει στα ύψη. 

    Η βάση του βιβλίου είναι αμιγώς κοινωνική. Τίθενται τα ζητήματα μετανάστευσης και αποικισμού, της γενοκτονίας, της εξόντωσης ειδών για την κυριαρχία του καλύτερου, τα οποία ο Νess στηρίζει και αποδίδει στην πραγματική τους διάσταση στον φανταστικό κόσμο που έχει πλάσει. Η δουλεία και ο ρατσισμός, τόσο για τις γυναίκες όσο και για τους Σπακλ, επίσης καταδεικνύονται με μοναδικό τρόπο. Η θρησκευτική χειραγώγηση, το απόλυτο της θρησκείας που αποσκοπεί στη φίμωση και στον εξαναγκασμό, μέσα από τον ιεροκήρυκα Ααρών. Η ψυχολογία του πλήθους και η μαζική πλύση εγκεφάλου έχουν το μερίδιό τους στη διαμόρφωση της υπόθεσης. Η κακία είναι απτή και δεν έχει αποχρώσεις. Είναι σκληρή και μυρίζει θάνατο, εν αντιθέσει με την καλοσύνη τόσο του Τοντ όσο και άλλων, που η αναμέτρησή της με το κακό δεν έχει πάντα τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Σε μία ιστορία ενηλικίωσης, ο ήρωας καλείται να μεγαλώσει παίρνοντας θέση στα παραπάνω ζητήματα, και να επιλέξει τι είδους άνθρωπος θέλει να είναι. 

    Το βιβλίο μιλάει για την ελπίδα. Το φως που μπορεί να επισκιάσει το σκοτάδι. Η καλοσύνη που κυριαρχεί ενάντια στην κακία. Ως προς αυτόν τον σκοπό, θεωρώ πως ο συγγραφέας δεν με έπεισε ακόμα. Αλλά υπάρχουν κι άλλα δύο βιβλία της τριλογίας που πρέπει να διαβάσω πριν καταλήξω σε συμπεράσματα. Και τα περιμένω εναγωνίως! 

    «Πιστεύεις πως υπάρχει ελπίδα στο τέλος;» ρωτάω.
    «Όχι» απαντάει, απλά, κοιτάζοντας αλλού. «Όχι, δεν το πιστεύω, αλλά παρ’ όλα αυτά θα πάω». Με καρφώνει με το βλέμμα. «Θα έρθεις μαζί;»
    Δε χρειάζεται ν’ απαντήσω. 

    Βραβεύτηκε με το Βραβείο Guardian Children’s Fiction.

    Σύντομα και στον κινηματογράφο.

    http://https://www.youtube.com/watch?v=sqmLpT2t_4M

    Περίληψη: Η Πρέντισταουν δεν είναι σαν τις άλλες πόλεις. Όλοι μπορούν να διαβάσουν τις σκέψεις όλων, μέσω ενός αδιάκοπου, ακατάσχετου Θορύβου. Κανείς δεν μπορεί να απομονωθεί, να ησυχάσει. Δεν υπάρχει προσωπική ζωή. Ούτε μυστικά υπάρχουν.

    Και τότε, έναν μόνο μήνα πριν από τα γενέθλιά του, που θα σηματοδοτήσουν την είσοδό του στην ενήλικη ζωή, ο Τοντ Χιούιτ πέφτει αναπάντεχα σ’ ένα κενό απόλυτης σιωπής. Πράγμα εντελώς εξωφρενικό! Και τώρα πρέπει να τρέξει, να ξεφύγει…

    Στοιχεία βιβλίου

    Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι (απόσπασμα)Τίτλος: Το μαχαίρι που δεν άφηνε το χέρι

    Σειρά: Κινούμενο Χάος, βιβλίο 1

    Συγγραφέας: Ness Patrick

    Μετάφραση: Γεώργιος Ν. Μπλάνας

    Εκδόσεις: Πατάκη

    Σελίδες: 528

    Έτος έκδοσης: 2019

    ISBN: 978-960-16-840-62

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here