«Κλυταιμνήστρα», το ιστορικό μυθιστόρημα της Costanza Casati που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας, στο οποίο (όπως φαίνεται και από τον τίτλο) η συγγραφέας ξεδιπλώνει μπροστά στα μάτια μας ολόκληρη τη ζωή της Κλυταιμνήστρας, μιας γυναίκας που έζησε σε μια εποχή για την οποία μέσα από τα αρχαία συγγράμματα γνωρίζουμε πολλά.
Προσωπική άποψη: Βίκυ Ζηλιασκοπούλου
Το γενεαλογικό της δέντρο είναι εντυπωσιακό. Γεννήθηκε και ανατράφηκε ως πριγκίπισσα της Σπάρτης, ήταν κόρη της Λήδας και του βασιλιά Τυνδάρεω, αδερφή του Κάστορα, του Πολυδεύκη και της (ωραίας) Ελένης. Βασίλισσα των Μυκηνών, κυβέρνησε το βασίλειο τη δεκαετία που ο Αγαμέμνονας (ο άντρας της) προσπαθούσε να κυριεύσει την Τροία, γέννησε τέσσερα παιδιά μαζί του (την Ιφιγένεια, την Ηλέκτρα, τον Ορέστη και τη Χρυσοθέμιδα) και αναγκάστηκε να ζήσει τη φρίκη της θυσίας (σφαγής) της κόρης της από τα χέρια του άντρα της. Πραγματικά ανήκε σε μια οικογένεια που έμεινε στην ιστορία…
Η συγγραφέας πάτησε πάνω στα στοιχεία που είχε και περιέγραψε την Κλυταιμνήστρα όσο καλύτερα μπορούσε, όσο της επέτρεψαν οι γνώσεις, η φαντασία και η διαίσθησή της. Η ζωή των γυναικών στα ανάκτορα δύο εκ των σημαντικότερων βασιλείων περιγράφεται εξαιρετικά, το ίδιο και η διαφορετική αντιμετώπιση που είχαν οι γυναίκες σε σχέση με τους άντρες. Είναι λίγο σαν να μας άνοιξε ένα μικρό παράθυρο ώστε να μπορέσουμε να ρίξουμε μια κλεφτή ματιά στην αρχαία Ελλάδα. Ξεκάθαρα δημιουργείται συμπάθεια προς το πρόσωπο της Κλυταιμνήστρας, η οποία παρουσιάζεται ως μια γυναίκα που προσπάθησε να αντιταχθεί στην υποχρεωτική (εκείνη την εποχή) υποταγή στη θέληση του άντρα, αγάπησε, πόνεσε και εκδικήθηκε. Τη συμπάθησα πολύ.
Τρέχει στα δαιδαλώδη δρομάκια ώσπου τα χέρια της αρχίζουν να τρέμουν και το πρόσωπό της είναι μουσκεμένο από τα δάκρυα. Στις σκιές ενός αδιέξοδου, κοντοστέκεται να πάρει μια ανάσα και να καθαρίσει το μαχαίρι της μητέρας της στον μανδύα της. Το φεγγάρι λάμπει αχνά πάνω από το κεφάλι της, στάζοντας φως σαν καρδάρα γεμάτη γάλα. Ο αέρας είναι φορτωμένος τη βαριά και γλυκερή οσμή των ώριμων σύκων, αλλά κουβαλά και κάτι από σαπίλα, λες και το μέρος είναι μολυσμένο.
Παράλληλα με τη ζωή της Κλυταιμνήστρας περιγράφεται και ένα μεγάλο μέρος της αρχαίας ελληνικής ιστορίας. Μιλάμε για την εποχή των μυθικών ηρώων, της Αργοναυτικής Εκστρατείας και του Τρωικού Πολέμου. Σχεδόν όλα τα γνωστά πρόσωπα της μυθολογίας περνούν από το παλάτι της Σπάρτης ή των Μυκηνών, μαθαίνουμε πολλά για αυτούς είτε μέσα από προσωπική εμπειρία της Κλυταιμνήστρας είτε μέσα από αφηγήσεις γεγονότων που συνέβησαν παλαιότερα. Εξαιρετική και η ιστορία της Λήδας, είναι σχεδόν επώδυνο να παρακολουθείς την πτώση μιας γυναίκας που θα έπρεπε να έχει την ευκαιρία να μεγαλουργήσει.
Θα ξανασμίξουμε, είχε υποσχεθεί πολλά χρόνια πριν. Και ξανάσμιξαν. Μόνο που δεν είναι πια τα κορίτσια που ήταν τότε. Πώς θα μπορούσαν, άλλωστε; Εκείνα τα κορίτσια ήταν δροσερά και γεμάτα ελπίδα, όπως δυο δέντρα με κοινή ρίζα, οι κορμοί και τα κλαδιά τους τόσο μπλεγμένα που έμοιαζαν σαν ένα δέντρο.
Τώρα, όμως, έχουν εξοικειωθεί τόσο πολύ με τη μοναξιά τους, που δεν θυμούνται καν πώς είναι να βρίσκονται τόσο κοντά.
Το γράφει στο οπισθόφυλλο, θα το πω κι εγώ. Δεν συμμετέχουν θεοί στο μυθιστόρημα. Υπάρχουν φυσικά, η θέλησή τους όμως εκφράζεται μέσα από τα λόγια των ιερέων, δεν εμφανίζονται αυτοπροσώπως. Επίσης δεν υπάρχουν ημίθεοι, γίνεται προσπάθεια να εξηγηθούν όλα με τη λογική και η θεϊκή υπόσταση μένει εκτός.
Είναι ένα πολύ καλογραμμένο μυθιστόρημα με πολύ γρήγορες εξελίξεις, δεν υπήρξε ούτε μία γραμμή που να τη θεωρήσω περιττή. Σίγουρα η συγγραφέας έχει κάνει κάποια έρευνα, φαίνεται ότι έχει γνώσεις πάνω στην αρχαία Ελλάδα, το εντυπωσιακό όμως είναι το πόσο όμορφα κατάφερε και ενσωμάτωσε όλες τις πληροφορίες στη ροή του μυθιστορήματος. Χαίρομαι πολύ που πρόκειται για μια νεαρή σε ηλικία συγγραφέα, το ξεκίνημά της είναι εντυπωσιακό και ελπίζω να δω πολλά από αυτήν στο μέλλον.
Περίληψη:
Είναι κόρη βασιλιά αλλά παντρεύεται τύραννο.
Τον παρακολουθεί ανίσχυρη να θυσιάζει το παιδί της στους θεούς.
Περιμένει καρτερικά. Καταστρώνει την εκδίκησή της.
Την έχουν αποκαλέσει «υπερήφανη», «βάναυση», «μονόφρουρη», «τρελή από φιλοδοξία», «δολοφόνο».
Την έχουν αποκαλέσει πολλά, τίποτα από αυτά, όμως, δεν έχει σημασία.
Ξέρει πώς να παίξει το παιχνίδι.
Αν δεν της δοθεί η εξουσία, θα την πάρει μόνη της.
Είναι η Κλυταιμνήστρα.
Στοιχεία του βιβλίου
Τίτλος: Κλυταιμνήστρα (Clytemnestra)
Συγγραφέας: Costanza Casati
Μετάφραση: Ντόρα Δαρβίρη
Εκδοτικός: Μίνωας
Σελίδες: 656
Έκδοση: 1/05/2024
ISBN: 978-618-02-5208-8
Επιμέλεια κειμένου: Ζωή Τσούρα
Υποστηρίξτε το blog μας με μία δωρεά, πατώντας εδώ
