Πέμπτη, 26 Αυγούστου, 2021
More
    ΑρχικήΣυνεντεύξειςΣυνέντευξη - Φωτεινή Ραβάνη

    Συνέντευξη – Φωτεινή Ραβάνη

    -

    Συνέντευξη – Φωτεινή Ραβάνη

    Δοκιμάζοντας τις δυνάμεις της και στον συγγραφικό χώρο, η επιστήμονας, διδάκτορας και φίλη Φωτεινή Ραβάνη, μας προτείνει να κλείσουμε για λίγο τα μάτια και ν’ απελευθερώσουμε τη φαντασία μας. Με συστολή και αμηχανία δέχτηκε να συνομιλήσουμε για το παιδικό της βιβλίο, κυκλοφορία των Εκδόσεων Υδροπλάνο, «Αν έκλεινες τα μάτια, τι θα σκεφτόσουν;» 

    Ρωτάει η Χαρά Δελλή

    Συνέντευξη

    Καλησπέρα Φωτεινή. Συγχαρητήρια για το νέο σου τόλμημα και πάντα επιτυχίες εύχομαι. Θα ήθελες να συστηθείς με δυο λόγια στους αναγνώστες μας; Πώς ένα τόσο θετικό μυαλό αποφασίζει να δοκιμαστεί σ’ έναν τόσο θεωρητικό κλάδο; Τι έπαιξε ρόλο στην απόφασή σου και γιατί;

    Φ.Ρ.: Καλησπέρα, Χαρά. Σε ευχαριστώ πολύ για την ευκαιρία που μου δίνεις να μιλήσω για το βιβλίο μου. Ως απόφοιτος των θετικών επιστημών ασχολούμαι πολλά χρόνια ερευνητικά με θέματα που σχετίζονται με την επιστήμη των υλικών. Ένα θετικό μυαλό δοκιμάζεται, όπως λες, σε έναν θεωρητικό κλάδο μέσω της συγγραφής ενός βιβλίου. Μέσα από αυτήν θέλησα να βρω τρόπους να επικοινωνήσω με τα παιδιά, να κάνω διάλογο μαζί τους που είναι και το κατ’ εξοχήν χαρακτηριστικό στοιχείο του βιβλίου αυτού. Το οποίο όπως και ο τίτλος του προδίδει άλλωστε, ξεκινάει με ερώτηση: Αν έκλεινες τα μάτια τι θα σκεφτόσουν; Ξέρεις και στην επιστήμη μια ερώτηση είναι ικανή για να ενεργοποιήσει μια ερευνητική διαδικασία.

    Γιατί για παιδιά; Γιατί τα παιδιά έχουν μεγάλη δύναμη μέσα τους και ο τρόπος σκέψης τους κάνει εμένα -τουλάχιστον- να γίνομαι όλο και καλύτερη. Τι πιο όμορφο λοιπόν να τους ρωτάς και να περιμένεις τις απαντήσεις τους. Με αυτόν τον τρόπο προκύπτει ένας διάλογος που τελικά όλοι κερδίζουν.

    Τι συναισθήματα σου έχει προσφέρει ως τώρα το πρωτόγνωρο αυτό ταξίδι; Ποιες στάσεις του έχεις απολαύσει περισσότερο; Σε ποιους εμπιστευόσουν τις σκέψεις σου και τους προβληματισμούς σου; Πού θα ήθελες να οδηγηθείτε ιδανικά με το «Αν έκλεινες τα μάτια, τι θα σκεφτόσουν;» Θα σκεφτόσουν μια συνέχειά του με κάποιον τρόπο;

    Συνέντευξη - Φωτεινή ΡαβάνηΦ.Ρ.: Περιέργεια και σεβασμό. Περιέργεια γιατί είναι όντως ένα ταξίδι ιδιαίτερο, πρωτόγνωρο, όπως εύστοχα αναφέρεις. Σεβασμό προς τα παιδιά και τη δύναμη που κρύβουν μέσα τους. Και όταν νιώσουν ότι την έχουν αρχίζουν να σε ρωτούν αυτά αν έκλεινες τα μάτια τι θα σκεφτόσουν; Αυτό είναι κάτι που σίγουρα απολαμβάνω. Γιατί νιώθω ότι τα παιδιά αρχίζουν και αυτά να νιώθουν τη δύναμη που έχουν μέσα τους και αμέσως εξωτερικεύουν τη φαντασία και τις σκέψεις τους με λόγια και εικόνες. 

    Δε θα μπορούσα παρά να τις μοιραστώ με την οικογένεια μου και τα δυο μου παιδιά που καθημερινά βρίσκουν τρόπους να με εμπνέουν. Υπάρχουν, λοιπόν, κάποιες σκέψεις και ελπίζω να υπάρχει και ανάλογη συνέχεια.

    Ένας αστροναύτης, η μαμά με το παιδάκι της, η Φωτεινή και η Νανά με πινέλα και φαντασία… Πώς ήταν η συνεργασία σου με τις Εκδόσεις Υδροπλάνο και με τη Νανά Παπαδοπούλου; Βίωσες ή βιώνεις καταστάσεις σαν αυτές που περιγράφεις, όντας μαμά δύο νηπίων; Ποια στοιχεία αναζητούν τα παιδιά σου στα αναγνώσματα που διαβάζετε και ποια εσύ; Υπάρχει κάποιο παιδικό βιβλίο που ξεχωρίσατε τελευταία και για ποιο λόγο;

    Φ.Ρ.: Όταν κάποιος μετατρέπει τόσο εύστοχα τις λέξεις σε εικόνα δε μπορεί παρά να τον χαρακτηρίσεις ως έναν άνθρωπο με εξαιρετικές ικανότητες. Και είναι τιμή μου που συνεργάστηκα με την εικονογράφο Νανά Παπαδοπούλου αλλά και με την ομάδα των Εκδόσεων Υδροπλάνο, διότι κατάφεραν με έναν όμορφο τρόπο να μετατρέψουν τις λέξεις και τις εικόνες σε βιβλίο. Είχα και έχω μια εξαιρετική συνεργασία μαζί τους και τους ευχαριστώ για άλλη μία φορά για όλο αυτό το ταξίδι που κάνουμε μαζί.

    Μπορώ να πω ότι έχει κάτι από εμένα το βιβλίο αυτό. Έχω πιάσει τον εαυτό μου να περπατώ με τα παιδιά μου να κλείνουμε τα μάτια και να κάνουμε διάφορες σκέψεις. Διαβάζουμε αρκετά βιβλία με τα παιδιά μου. Τα διαβάζουμε όμως πολλές φορές. Και όχι μόνο αυτό αλλά τα διαβάζουμε και σε διαφορετικό χρονικό πλαίσιο. Μεγαλώνοντας ανακαλύπτουμε και διαφορετικά πράγματα μέσα από τα βιβλία. Και αυτή είναι η δύναμη που μπορεί να σου προσφέρει ένα κείμενο και μια εικόνα. Συνήθως τα παιδιά μου προσπαθούν να ταυτιστούν με κάποιον από τους πρωταγωνιστές του βιβλίου. Και έχει πολύ ενδιαφέρον όταν το πετυχαίνουν μιας και κερδίζουμε πάντα από τα βιβλία. Δε μπορώ να πω ότι έχω κάποιο αγαπημένο. Σε όλα όμως χρησιμοποιώ το τρικ της πολλαπλής ανάγνωσης.

    Τι τρόπους βρίσκεις σαν μαμά για να διαχειριστούν τα μικρά σου όσα νιώθουν; Ποιες άλλες διεξόδους -αποτελεσματικές προτιμώ- εκτόνωσης έχετε ανακαλύψει; Ένα παιδί που διαβάζει γίνεται πάντα ένας σκεπτόμενος ενήλικος; Τι πιστεύεις; Δουλεύεται η κριτική σκέψη, η ενσυναίσθηση και η επίλυση προβλημάτων με δημιουργικό τρόπο;

    Φ.Ρ.: Νομίζω το πιο βασικό είναι να εξωτερικεύουν αυτά που νιώθουν. Και όχι μόνο να τα πουν σε μένα ή στο μπαμπά τους. Αρκεί πολλές φορές να το πουν στον ίδιο τους τον εαυτό. Αυτό σημαίνει ότι έχουν εντοπίσει αυτό που τους απασχολεί, όσο απλό και να είναι. Τα παιδιά θέλουν ηρεμία σκέψης για να μπορέσει να ενεργοποιηθεί η φαντασία τους. Ένα βιβλίο σίγουρα είναι ένας τρόπος να εντοπίσουν συναισθήματα, σκέψεις και να οριοθετήσουν τη λογική με τη φαντασία. Εκεί που συναντιέται η φαντασία με τη λογική γίνεται ένα όμορφο παιχνίδι αναζητήσεων για μικρούς και μεγάλους. Την κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων που αναφέρεις μπορούμε να τα θεωρήσουμε ως εργαλεία αναζητήσεων. Τα βιβλία είναι ένας τρόπος για να εξασκηθούμε καλύτερα σε αυτά.

    Τι ονειρεύεσαι σαν ενεργό μέλος της κοινωνίας όταν κλείνεις τα μάτια; Επιλέγεις να κινείσαι με ψυχρή, επιστημονική λογική ή κάπου έχει παρεισφρήσει το συναίσθημα; Πού νιώθεις πως χάθηκε η πίστη στη φαντασία και η αντίληψη και ακοή της εσωτερικής μας φωνής;

    Φ.Ρ.: Πολλές φορές τοποθετώ τον εαυτό μου στην παιδική του ηλικία. Με βοηθάει να ονειρεύομαι καλύτερα. Η φαντασία είναι πολύτιμο εργαλείο για την οριοθέτηση της πραγματικότητας. Χρησιμοποιώντας την επιστημονική λογική χτίζεις την πραγματικότητα σταδιακά και ένας τρόπος για να την δεις καλύτερα είναι να κλείσεις τα μάτια, όσο αντιφατικό μπορεί να ακούγεται αυτό. Απομονώνεις με αυτόν τον τρόπο την οπτική επαφή με την πραγματικότητα που ορίζουν τα δικά σου μάτια και μένεις μόνος σου με τον εαυτό σου. Είναι αυτή η αντίληψη και ακοή της εσωτερικής φωνής, όπως εύστοχα αναφέρεις, που λείπει πολλές φορές και το να κλείνεις τα μάτια είναι ένας μηχανισμός που ίσως βοηθήσει σε αυτήν την κατεύθυνση.

    Καραντίνα και δημιουργίες. Μίλησέ μου για τον δικό σας εγκλεισμό. Εκτός από παραμύθια, τι άλλο γέννησε; Σκέφτεσαι να παρουσιάσεις το πόνημά σου σε περισσότερα παιδιά και με ποιον τρόπο; Ακούς τις συμβουλές/προτροπές του απαιτητικού παιδικού κοινού;

    Φ.Ρ.: Μια περίεργη περίοδος που γέννησε όμως περισσότερη φαντασία, θα έλεγα. Επίσης ήταν μια αφορμή να επικοινωνήσω με έναν διαφορετικό τρόπο με τα παιδιά μου μιας και ήμασταν περισσότερες ώρες μαζί. Αν επικεντρωθούμε στα πλεονεκτήματα της κατάστασης, νομίζω ότι βρήκαμε τρόπους να κερδίσουμε την ισορροπία μεταξύ μας.

    Είχα ήδη την τιμή να παρουσιάσω το βιβλίο σε μαθητές και έχουμε περάσει πολύ όμορφα. Το να μιλήσεις στην καρδιά και το μυαλό ενός παιδιού είναι πολύ δύσκολο και χαίρομαι που φαίνεται το βιβλίο να τα έχει καταφέρει. Σέβομαι πολύ τα παιδιά και πάντα ακούω τι έχουν να μου πουν. Μ’ αρέσει τόσο πολύ που πολλές φορές τα προκαλώ να με συμβουλέψουν, δημιουργώντας τους με αυτόν τον τρόπο περισσότερες απαιτήσεις.

    Αν το βιβλίο σου ήταν ένα και μόνο χρώμα, ποιο θα ήταν; Αν ήταν γεύση; Αν ήταν άρωμα; Αν ήταν εποχή; Θα το “έντυνες” μουσικά με ένα τραγούδι;

    Φ.Ρ.: Δεν ξέρω αν θα μπορούσα να δώσω ένα χρώμα, μια γεύση, ένα άρωμα, μια εποχή. Ίσως να ήταν λευκό για να μπορούν τα παιδιά να το ζωγραφίσουν με τα χρώματα της δικής τους εσωτερικής φωνής. Νομίζω κάθε παιδί που το διαβάζει και τοποθετεί τον εαυτό του στη θέση του μικρού ήρωα του βιβλίου αυτόματα ντύνει το βιβλίο με το άκουσμα της σκέψης του. Είναι αυτός ο ήχος της σκέψης που βγάζουν τα παιδικά χείλη όταν τα παιδιά κλείνουν τα μάτια τους και προσπαθούν να συγκεντρωθούν, έτσι ώστε να βρουν τις πρώτες λέξεις για να περιγράψουν τις δικές τους σκέψεις.

    Καλοκαίρι, θυμάμαι, σε μια πολυσύχναστη παραλία με εκατομμύρια κόκκους ψιλής άμμου, να προσπαθώ να απομονώσω τους ήχους για να συγκεντρωθώ στην πρώτη αφήγηση του παραμυθιού σου που θα κυκλοφορούσε κάποιους μήνες μετά. Πάντα θα νιώθω τόσο ευγνωμοσύνη που με εμπιστεύτηκες και συνταξιδέψαμε για λίγο με κλειστά μάτια. Και εις ανώτερα με όλη μου την καρδιά. Θα ήθελες να παροτρύνεις κάτι τους φίλους που μας διάβασαν;

    Φ.Ρ.: Σε ευχαριστώ πολύ, Χαρά. Είναι τιμή μου και χαίρομαι πολύ που με άκουσες τότε αλλά και τώρα. Να ξέρεις ήμουν πολύ αγχωμένη αλλά έκλεισα τα μάτια… και όντως συνταξιδέψαμε! Σε ευχαριστώ πολύ για αυτήν την εμπειρία.

    Να τολμήσουν να αφήσουν τη σκέψη τους ελεύθερη και να βάλουν μπόλικη φαντασία σε αυτήν. Και όταν το μέλλον τους γίνει πραγματικότητα πια να βάζουν και άλλη φαντασία στην σκέψη τους. Είναι σημαντικό να πετύχουν αυτή τη δυναμική σχέση μεταξύ της φαντασίας και της εφαρμογής της δηλαδή της πραγματικότητας.

    Πάντα δημιουργικές εμπνεύσεις κι επιτυχίες. Καλοτάξιδο!

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here