Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου, 2020
More
    Αρχική Ελληνική Λογοτεχνία Πέρα δώθε - Χριστίνα Πουλίδου

    Πέρα δώθε – Χριστίνα Πουλίδου

    -

    Η Χριστίνα Πουλίδου, νομικός και δημοσιογράφος, στο δεύτερο μυθιστορηματικό της πόνημα “Πέρα δώθε” μάς προσφέρει μία πολύ δελεαστική περιγραφή της Σύρου, στην εποχή της μεγάλης της ακμής, αλλά και όχι μόνο.

    Προσωπική άποψη: Λεύκη Σαραντινού

    Μας τοποθετεί στο 1846 στην Ερμούπολη η οποία, εκείνη ακριβώς την εποχή, διαμορφώνεται όπως ακριβώς τη γνωρίζουμε σήμερα, κάτω από το μεγάλο κύμα των Χιωτών προσφύγων που συνέρρευσαν εκεί μετά την καταστροφή της Χίου το 1822. Μέσα από την ιστορία της οικογένειας Χωρέμη, μίας οικογένειας πλοιοκτητών και εμπόρων, του Στέφανου και της Σμαράγδας και των παιδιών τους, θα ρίξουμε μια καλοζυγισμένη ματιά στην πρώιμη ιστορία του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, στην οικονομία του, στο προσφυγικό ζήτημα, επίκαιρο και σήμερα, αλλά και κεντρικό θέμα του βιβλίου, καθώς και στη ζωή της ανώτερης τάξης στο πλούσιο νησί τον 19ο αιώνα. Ταυτόχρονα όμως θα δούμε και τις μεταπτώσεις που γνώρισε η ναυσιπλοΐα στο νησί την εποχή της ατμοπλοΐας, και την τελική παρακμή του νησιού στο γύρισμα του αιώνα. 

    Με κίνητρα δράσης για τους ήρωες τον φθόνο, τον πανταχού παρόντα έρωτα και τον νόστο των ξενιτεμένων, με τη σφιχτή πλούσια γλώσσα της, και τη συγγραφική της δεινότητα η κυρία Πουλίδου μάς εναποθέτει μία πολύ καλή, ηθογραφική και εξαιρετικά καλογραμμένη εναλλακτική πρόταση για τις φθινοπωρινές μελαγχολικές μας νύχτες που πλησιάζουν σιγά σιγά.

    Ο φθόνος, αυτό το πανίσχυρο συναίσθημα που δεν παλεύεται, που απλώνεται σαν φωτιά στα σώψυχα και που κρατά πάντα ένα φιτίλι στην καρδιά-έτοιμο να πυρωθεί στη στιγμή και να σαρώσει τα πάντα στο διάβα του-, ήταν τελικά αυτό που άναβε και κόρωνε την ψυχοσύνθεση του Αντώνη. Ο φθόνος ήταν που αλλοίωνε τον χαρακτήρα του, αναστάτωνε την ύπαρξή του κι έφερνε ένα μεγάλο στραπάτσο στη συμπεριφορά του. Πώς να χαλαρώσει και πώς να ευτυχήσει ετούτο το παιδί, όταν στα σώψυχά του αισθανόταν αδικημένο από τον κόσμο όλο, όταν ένιωθε υποχρεωμένο να καθιστά, κάθε στιγμή, αισθητή την παρουσία του και όταν κάρφωνε με ζηλοφθονία τη ματιά του ακόμα και στα πιο αθώα και ταπεινά ή μάλλον- να το πούμε πιο σωστά- ιδίως στα πιο ασήμαντα και μικρά;

    Θεματικά, πέρα από τις πλούσιες ιστορικές πληροφορίες για το μεγαλύτερο λιμάνι της χώρας μας στα τέλη του 19ου αιώνα, η συγγραφέας θίγει θέματα όπως η θέση των γυναικών στην κοινωνία της εποχής, ο έρωτας που ξεπερνιέται με την εργασιομανία, ο φθόνος για την επιτυχία των άλλων, αλλά και τα συναισθήματα των προσφύγων και η συμπεριφορά των άλλων απέναντι στους πρόσφυγες, κάτι που καθιστά το βιβλίο εξαιρετικά επίκαιρο. Ο τίτλος, εξάλλου, του βιβλίου δεν μπορεί παρά να αντικατοπτρίζει το αδιάκοπο πέρα δώθε στο οποίο είναι αναγκασμένοι να επιδίδονται οι πρόσφυγες. Το ίδιο συμπεραίνεται και από το γεγονός ότι, με την ευκαιρία της μνείας των προσφύγων, το βιβλίο μάς προσφέρει και μικρές ματιές στη Συρία, τη Χίο, το Παρίσι αλλά και τον Πειραιά εκείνης της εποχής, εκτός από τη Σύρο όπου διαδραματίζεται το μεγαλύτερο μέρος της υπόθεσης.

    Αυτό που το ξεχωρίζει από παρόμοια βιβλία που έχουν γραφτεί για την εποχή και το συγκεκριμένο θέμα, είναι αναμφισβήτητα ο τρόπος με τον οποίο η συγγραφέας διαπλάθει τους χαρακτήρες της, καθώς και η γλώσσα που χρησιμοποιεί. Οπωσδήποτε θα το λατρέψουν όσοι διαβάζουν τις “κλασικές” κυρίες της ελληνικής λογοτεχνίας που χειρίζονται άψογα τη γλώσσα, αλλά και οι φίλοι της ιστορίας, αφού αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές της ζωής στη Σύρο του 19ου αιώνα.

    Περίληψη: 

     Θέλω να πω πως η ατοµική και η συλλογική µας περιουσία,
    το σπίτι µας και ο τόπος µας, χτίστηκαν µε τον κόπο µας.
    Και τον κόπο µας τον πονάµε, Τζάννο µου»

    είπε ήρεµα ο Στέφανος Χωρέµης κοιτάζοντας πέρα τη θά­λασσα.

    Η οικογένεια Χωρέµη, ξεριζωµένη από τη γενέτειρά της τη Χίο, για να γλιτώσει από τη σφαγή του 1822, ξαναχτίζει µε επιµονή και πίστη στην πρόοδο τη ζωή της στη Σύρο, όπου στη διάρκεια των χρόνων συγκεντρώνονται πρόσφυγες και κατατρεγµένοι από διάφορες περιοχές της Μεσογείου. Οι οικονοµικές δραστηριότητες της οικογένειας συνδέονται µε τη ραγδαία ανάπτυξη της Ερµούπουλης και την ανάδειξή της σε εµπορικό και ακτοπλοϊκό κέντρο στα µέσα του 19ου αιώνα.

    Ο καιρός κυλά και τα µέλη της οικογένειας, ο Στέφανος και η Σµαράγδα, ο Άλκης και η Ελένη, ο Ζαννής και ο Αντώνης, ο Χαρίλαος και η Ρορώ ερωτεύονται, παντρεύονται, σπουδάζουν στο εξωτερικό, παραθερίζουν όλοι µαζί στο Πισκοπιό, εξελίσσονται παράλληλα µε τον τόπο. Μια τραγωδία ωστόσο που ρίχνει βαριά τη σκιά της στην οικογένεια Χωρέµη θα σταθεί η αφορµή για να αναδυθούν έριδες και ανταγωνισµοί ανοίγοντας έναν ακόµα κύκλο στο αδιάκοπο πέρα δώθε των µελών της.

    Μια πανοραµική αποτύπωση της ανόδου και της πτώσης µιας πόλης και ενός νησιού, που γίνεται χωνευτήρι διαφορετικών εθνοτικών οµάδων. Ένα συναρπαστικό µυθιστόρηµα για το πώς οι µυλόπετρες της ιστορίας διαµορφώνουν την πορεία µιας οικογένειας.

    Ξερότοπος ήταν το νησί, τέσσερις χιλιάδες αριθµούσε, όταν η Χίος πριν την καταστροφή της αριθµούσε πάνω από εκατόν είκοσι χιλιάδες. Κι αν οι Χιώτες ήρθαν το ’22, το ’24 ήρθαν οι Ψαριανοί. Γέµισε τότε η παραλία καλύβες, πάνω από χίλιες απλώθηκαν στην αιµασιά. Οι άνθρωποι που κατέφυγαν εκείνα τα χρόνια στη Σύρο ταλαιπωρηµένοι ήταν, φτωχοί και δυστυχισµένοι, ωστόσο ήταν έντιµοι βιοπαλαιστές και δηµιουργικοί. Χωρίς πολλά λόγια, πήραν τη ζωή τους στα χέρια τους. Πρώτα βάφτισαν τον τόπο όπου εγκαταστάθηκαν Ερµούπολη και µετά τον έφτιαξαν πόλη! Σε λιγότερο από δέκα χρόνια φτιάχτηκαν σπίτια, εκκλησίες, νοσοκοµείο, κτίσθηκε και λειτούργησε το Γυµνάσιο Ερµουπόλεως, ιδρύθηκε το πρώτο ταχυδροµικό γραφείο της χώρας, ενώ στα δεκαπέντε χρόνια συντάχθηκε το ρυµοτοµικό σχέδιο της πόλης, µε εκατόν είκοσι δρόµους και πολλές πλατείες! Γκρεµίστηκαν τότε όλες οι καλύβες της παραλίας κι η Ερµούπολη άρχισε να παίρνει τη µορφή µιας όµορφης πόλης, που απλωνόταν απ’ τη θάλασσα ως ψηλά στους δύο λόφους, την Άνω Σύρο και το Δήλι.

    Στοιχεία Βιβλίου

    Τίτλος: Πέρα δώθε

    Συγγραφέας: Χριστίνα Πουλίδου

    Εκδόσεις: Μεταίχμιο 

    Σελίδες: 456

    ISBN: 978-618-03-1807-4

    Ημ. Έκδοσης: 09/05/2019

    Επιμέλεια κειμένου: Ντίνα Καβουκίδου

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here