Παρασκευή, 26 Φεβρουαρίου, 2021
More
    Αρχική Σκέψεις σε λέξεις Πώς γράφτηκε Το Σπαθί του Αυτοκράτορα

    Πώς γράφτηκε Το Σπαθί του Αυτοκράτορα

    -

    Πώς γράφτηκε Το Σπαθί του Αυτοκράτορα.

    Η ιστορία πίσω από το βιβλίο

    Ήμουν επτά ετών, όταν με αφορμή τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, κυκλοφόρησε ένας από τους σημαντικότερους δίσκους της λαϊκής μουσικής μας παράδοσης, το άλμπουμ «Μικρά Ασία» του σπουδαίου συνθέτη Απόστολου Καλδάρα, σε στίχους Πυθαγόρα. Τραγούδια σπαραχτικά και αξέχαστα, ανάμεσά τους και «ο Μαρμαρωμένος Βασιλιάς», που ακουγόταν καθημερινά στο σπίτι μας κι εντυπώθηκε στο ασυνείδητό μου.

    Γράφει ο Βύρων Χ. Αθανίτης

    Έτσι γνωρίστηκα ως παιδί με τον θρύλο του δύστυχου αλλά απέθαντου αυτοκράτορα Κωνσταντίνου, χωρίς να ξεφύγω έκτοτε από τη μυστηριώδη γοητεία του. Στην ενηλικίωσή μου, άρχισα προοδευτικά να αντιλαμβάνομαι τον θρύλο ως έναν βαθύτερο συμβολισμό για το πολύπαθο Γένος μας και μια αλληγορική εξήγηση για τα επανερχόμενα βάσανά μας.

    Πως γράφτηκε Το σπαθί του αυτοκράτορα. Η ιστορία πίσω από το βιβλίο
    Πως γράφτηκε Το σπαθί του αυτοκράτορα. Η ιστορία πίσω από το βιβλίο

    Πέρασαν πολλά χρόνια δίχως να επιχειρήσω την καταγραφή των σκέψεών μου. Μα η έλευση της Κρίσης και η χρεοκοπία της χώρας μας, έφεραν στην επιφάνεια –για μιαν ακόμα φορά– τα εγγενή μας προβλήματα: την εξάρτηση, τους ελλειμματικούς θεσμούς, τον προστατευτισμό και την αμεριμνησία. Το φάντασμα του Διχασμού (η ανωριμότητά μας, οι θεωρίες συνωμοσίας, η πάση θυσία αναζήτηση ενός φταίχτη και όχι της αιτίας ως κοινωνικός αυτοματισμός, η προβολή της ενοχής στον απέναντι, η δυσχέρεια να εκφραστούν δημιουργικά η ενέργεια ή και ο θυμός που συγκεντρώνονται μέσα μας) εμφανίστηκε και πάλι στο προσκήνιο, δηλητηριάζοντας τον δημόσιο διάλογο και την καθημερινότητά μας. Προσπαθώντας να ερμηνεύσω την όλη κατάσταση και να διαχειριστώ όσα δυσάρεστα συνέβαιναν, κατέφυγα στο γράψιμο, χρησιμοποιώντας ως βάση ένα παλαιότερο, αδημοσίευτο και σύντομο κείμενό μου που αφορούσε μια τυπική –ελαφριά θα έλεγα– περιπέτεια αναζήτησης ενός αυτοκρατορικού ξίφους. Υπό το πρίσμα των προβληματισμών μου για το σήμερα και με το βλέμμα να στρέφεται παράλληλα στο παρελθόν, το κείμενο έλαβε εντελώς διαφορετική μορφή και περιεχόμενο, συνθέτοντας ένα απαιτητικό μυθιστόρημα που δύσκολα μπορεί να κατηγοριοποιηθεί.

    Οι επισκέψεις μου στον Μιστρά με βοήθησαν να συνδέσω κατάλληλα τα μέρη του βιβλίου που εκτυλίσσονται στα χρόνια του τελευταίου βυζαντινού αυτοκράτορα με το παρόν. Όσο βαδίζαμε στα μονοπάτια και ξαποσταίναμε ανάμεσα στις εκκλησιές και τ’ άλλα κτίσματα που αντιστέκονται στους καιρούς, οι ηχηρές σιωπές άγγιζαν τα κύτταρά μας, ενώ το τραγούδι του αέρα –όπως θρόιζε μέσα από τις φυλλωσιές– μετέφερε έναν αδιόρατο ψίθυρο στ’ αυτιά μας. Πολλά από τα στιγμιότυπα που περιγράφονται στο Χρονικό του ήρωά μου, Μιχαήλ Ζαπαντιώτη (ως γραμματικού και ακολούθου του Κωνσταντίνου ΙΑ΄ Παλαιολόγου), για τα τελευταία δραματικά έτη ζωής της αυτοκρατορίας, αποτυπώθηκαν τότε μέσα μου, ασχέτως εάν τα κατέγραψα αργότερα. Κι ορισμένες φορές έχω την αίσθηση πως απλά τα «άκουσα» από τους ίδιους τους πρωταγωνιστές. Γι’ αυτό και με συγκινούν βαθύτατα, κάθε φορά που τα ξανασκέπτομαι, κάθε φορά που τα ξαναδιαβάζω. Έτσι κατάλαβα και το πόσο κοντά μας είναι εκείνη η φαινομενικά μακρινή εποχή, αλλά και πόσο μοιάζουμε σε αυτούς τους αδελφούς μας από το Δεσποτάτο του Μοριά

    Η αναζήτηση διενεργείται κυρίως εσωτερικά στον παρόντα χρόνο, αναδεικνύοντας και τον συμβολικό χαρακτήρα που λαμβάνει το σπαθί του αυτοκράτορα για τη συντροφιά των ηρώων. Σταδιακά, μέσα από την ανάγνωση του Χρονικού που τους οδηγεί στα ίχνη του και όσο εξελίσσονται οι προσωπικές τους ιστορίες, οι πρωταγωνιστές –μα και οι αναγνώστες ελπίζω– αντιλαμβάνονται ότι η σχέση μας με το παρελθόν είναι διαδραστική, πως χρειάζεται θάρρος για να αποδεχθεί κανείς ακόμα και τον ίδιο του τον εαυτό. Τα τραύματα των προγόνων μας (ασυνείδητα φορτία πλέον για εμάς) και οι επιδράσεις που άσκησαν στην ταυτότητά μας ως νεοελλήνων, βρίσκονται στο επίκεντρο της διήγησης. Όμως, η συμφιλίωση με όλα όσα μας χαρακτηρίζουν είναι η δύναμη που θα μας οδηγήσει σε ένα καλύτερο, δημιουργικό και απελευθερωμένο από βαρίδια μέλλον – ατομικό και συλλογικό.

    Διαβάστε την άποψή μας για το βιβλίο: Το Σπαθί του Αυτοκράτορα

    ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

    Please enter your comment!
    Please enter your name here